TURİZMİN ÇOK YÖNLÜ DOĞASI

Selahattin Çelik

12.07.2025 - 21:22

YAYINLANMA

12.07.2025 - 21:22

YAYINLANMA

Turizm, çok yönlü ve karmaşık olay ve olguları kapsadığından, oldukça çeşitli tanımları yapılan bir kavramdır. Turizm konusundaki çalışmalarda karşılaşılan temel sorun, bu denli çok yönlü ve karmaşık bir olgunun tek bir tanımla ifade edilmesinin kolay olmamasıdır.

***

Turizm olayını ya da kavramını tanımlayan yazarların konuya bakış açıları ve önem verdikleri unsurların farklı olması, turizme dair çeşitli tanımların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bunlardan bazıları şöyledir:

“En basit anlamıyla, dinlenmek ve tatil geçirmek amacıyla yolculuğa çıkmaktır. Geçici ya da sürekli olarak iş yapma ve para kazanma amacı taşımayan konaklama ve yolculuklardan doğan ilişkiler bütünüdür. Kendi olağan çevresi dışında bir yere, belirlenmiş bir süreden daha az kalmak üzere giden ve ana amacı ziyaret ettiği yerde para kazanmak olmayan bir faaliyeti gerçekleştirmek dışında, seyahat eden bir kişinin faaliyetleridir.”

***

Yapılan birçok turizm tanımı genellikle aynı anlamı ifade etmektedir. Hemen tüm tanımlarda, bir eylemin turizm sayılabilmesi için bazı ortak şartlar vurgulanmaktadır: Seyahatin ikamet edilen yerin dışında gerçekleşmesi, çalışma ve para kazanma amacı taşımaması, yalnızca tüketici olarak kalınması ve devamlı kalış şekline dönüşmemesi.

***

Bu faktörler göz önüne alındığında, Beşeri ve Ekonomik Coğrafyanın bir dalı olan turizm; “insanların temel uğraşları dışında arta kalan zamanlarını geçirmek için çeşitli amaçlarla seyahat etmeleri, bu seyahatleri ve geçici olarak konaklamaları süresince ortaya çıkan olaylar ve etkileşimler bütünü” olarak tanımlanabilir.

***

Alternatif turizm ise kısaca, “turizm etkinliklerinin dar kalıplara sığdırılmasından ve bunun yol açtığı sıkıntılardan kurtarılarak özel ilgi alanlarına yöneltilme çabaları” olarak tanımlanabilir. Daha detaylı bir ifadeyle: “İçerdiği çeşitli turizm aktiviteleri sayesinde farklı bölgeleri turizm faaliyetleri içine alarak, belli bölgeler üzerindeki yoğunlaşmayı azaltan ve turizmi 12 aya yayan; çevre, yerli halk ve turistlerle olan ilişkileri kuvvetlendiren bir turizm çeşididir.”

***

Turistik yoğunlaşmayı azaltmak ve kaynakların devamlılığını sağlamak amacıyla, klasikleşmiş turist hareketlerinin diğer arz kaynaklarına yönlendirilmesi amacıyla geliştirilen bir turizm türü” olarak da tanımlanan alternatif turizmin, Turizm Bakanlığı Turizm Terimleri Sözlüğü’ndeki karşılığı ise şu şekildedir:

“Alternatif turizm, sosyal ve ekolojik uyuma, yerel ve yabancı girişimcilerin iş birliğine ve gelişmede yerli malzeme kullanımına öncelik verme amacını güden turizm çeşididir.”

Son yıllarda gittikçe daha fazla önem kazanan alternatif turizm, “kitle turizmine bir tepki biçimi olarak, onun alternatifi şeklinde doğmuştur.” Bu nedenle, kitle turizmi “sert” (hard), alternatif turizm ise “yumuşak” (soft) olarak tanımlanır. Ayrıca, “yeşil, kırsal ve ekoturizm” gibi adlarla da anılmaktadır.

***

Ekoturizm, kitle turizminin olumsuz etkilerini en aza indirme imkânı sunduğu ve sürdürülebilir kaynak yönetimi açısından bir inceleme alanı oluşturduğu için alternatif turizm kapsamında değerlendirilmektedir. Çiftlik evlerinde pansiyonerlik; küçük otel, motel ve pansiyonlarda konaklama; balıkçı köyleri ya da dağ köyleri gibi küçük yerleşim topluluklarında oda kiralama gibi küçük ölçekli turizm türleri, sürdürülebilir turizm anlayışını tanımlamaktadır.

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumlar (0 Yorum)

TURİZMİN ÇOK YÖNLÜ DOĞASI

Selahattin Çelik

BİR CEVAP YAZ

Diğer Yazıları

TURİZMDE 3S’NİN SONU MU GELİYOR?

YEŞİL TURİZMİN DOĞAYA KATKISI

1980 SONRASI TURİZM HAMLESİ

TÜRKİYE’NİN GİZLİ TURİZM HAZİNELERİ

TÜRKİYE NEDEN ÇOK TURİST ÇEKER?

TURİST TERCİHİNDE FİYAT KRİTERLERİ

AKDENİZ’İN KIYISINDA TATİLİN NABZI ATIYOR

İNSANOĞLUNUN ÇEKİM HARİTASI!

TARİH NEFES ALIYOR TURİZM CANLANIYOR

TURİZMİN KALBİ MAVİDE ATIYOR

TÜRKİYE’NİN DOĞAL VE TERMAL ZENGİNLİKLERİ

DAĞLARIN SESSİZLİĞİ VADİLERİN SERİNLİĞİ

TÜRKİYE’NİN GİZLİ HAZİNELERİ

TURİZMİN RENKLİ DÜNYASI

YENİ NESİL TURİZM: TÜRKİYE'Yİ KEŞFET

GÖKYÜZÜNE AÇILAN KAPI

TURİZMDE ULAŞIMIN ROLÜ

TÜRKİYE TURİZMDE ZİRVEYİ ZORLUYOR

YAKIN ÇAĞ: MODERN TURİZMİN DOĞUŞU

ELIZABETH’TEN THOMAS COOK’A

ROMA DÖNEMİNDE TURİZM AKTİVİTELERİ

TURİZMİN DOĞUŞU

REKREASYON VE TURİZM İLİŞKİSİ

REKREASYON VE TURİZM İLİŞKİSİ

İnsanları gezmeye yönelten sebepler

Turizm coğrafyasında hizmetler endüstrisi

Turizm ve önemi

TURİZM VE ÖNEMİ

TURİZM COĞRAFYASI

ENGELLİ DOSTU TURİZM

ENGELLİLİK ÇEŞİTLERİ VE ENGELLİ SAYISI

ENGELLİ TANIMI VE KAVRAMI

ENGELLİ SAYISI GÜN GEÇTİKÇE ARTIYOR (2)

ENGELLİ SAYISI GÜN GEÇTİKÇE ARTIYOR

DOĞAL AFETLER

TİCARET VE PAZARLAMA

TARIM VE HAYVANCILIK

YERLEŞMELERDE TOPRAK FAKTÖRÜ

İKLİM

YAMAÇ YERLEŞMELERİ

EĞİMLİ ALANLARDA YER ALAN YERLEŞMELER

DENİZ VE GÖLLERİN YERLEŞMELERE ETKİSİ

DÜZLÜK ALANLARDA YER ALAN YERLEŞMELER

KIRSAL YERLEŞMELER (2)

KIRSAL YERLEŞMELER

YERLEŞME COĞRAFYASI

YERLEŞMELERİN COĞRAFİ ANALİZİ

MAYMUNA DÖNÜŞEN YAHUDİLERİN KISSASI (2)

MAYMUNA DÖNÜŞEN YAHUDİLERİN KISSASI

LÜTUF VE İHSAN

BEŞERİ KUVVETLER

YAŞAMIN KAYNAĞI (2)

YAŞAMIN KAYNAĞI

YARATILIŞ GERÇEĞİ

Hz. ADEM’İN (AS) VEFATI

FITRATIN MİSAKI

HZ. ÂDEM’İN ZÜRRİYETİ

HZ. ADEM’İN (A.S.) PEYGAMBER OLUŞU

İLK CİNAYET VE İLK KATİL (2)

İLK CİNAYET VE İLK KATİL

İLK KURBAN

HZ. ADEM VE İNSAN NESLİNİN ÇOĞALMASI

IRKÇILIK

İNSANLARIN ÇOĞALIŞI

İNSANLARIN ÇOĞALIŞI

YERYÜZÜNÜN İLK MABEDİ: KABE

MÜMİNİN SİLAHI DUA

İLK İNSANIN DÜNYA HAYATINA BAŞLAMASI

CENNET VE CEHENNEM

FİRAVUN TÖVBESİ

ÂDEM’İN İKİ OĞLU KABİL VE HABİL

MANEVİ ARINMA

İLK İNSAN İLK TÖVBE

ŞEYTANIN TUZAKLARI

ŞEYTANIN VESVESELERİ

İLK KADININ YARATILIŞI (2)