Kışın artan hava kirliliğinin; obezite, diyabet ve diğer kronik hastalık riskini artıran bağırsak mikrobiyotasını değiştirdiğini belirten Prof. Dr. Vedat Göral, “Araştırmacılar özellikle vücudumuzda, hava kirliliği nedeni ile artan ozon maruziyetinden etkilenen, 128 çeşit bakteri türü belirlediler. Dünyada yılda yaklaşık 8,8 milyon insan hava kirliliği nedeniyle hayatını kaybediyor. Özellikle bağırsak hastalığı olanların, kışın ve kirli havalarda daha dikkatli olması ve ilaçlarını mutlaka düzenli kullanması gerekir” dedi.
12.01.2023 - 09:00
YAYINLANMA12.01.2023 - 09:00
GÜNCELLEME12.01.2023 - 09:00
YAYINLANMA:12.01.2023 - 09:00
GÜNCELLEME:
Gastroenteroloji bölümünden Prof. Dr. Vedat Göral, kış
aylarında artan hava kirliliğinin sindirim sistemini olumsuz etkilediğini
açıkladı.
KOAH VE ASTIM HASTALARI RİSKLİ GRUPTA YER ALIYOR
Prof. Dr. Göral, hava kirleticilerin sağlık üzerinde çok
sayıda olumsuz etkisi olduğuna dikkati çekerek “Özellikle kışın artan hava
kirliliğine maruz kalma, sadece akciğerde hastalıklara neden olmayıp, KOAH ve
astım hastalarında zarara yol açtığı gibi, gastrointestinal bozukluklar,
obezite, diyabet ve diğer kronik hastalık riskini artıran bağırsak
mikrobiyotasının bileşimini değiştirir. Havadaki kirleticilerin çoğu, fosil
yakıtların (örneğin, araba egzozundan) ve endüstriyel atıkların yanmasından
elde edilir. Hava kirliliğinin ana bileşenleri; polen, sülfatlar, nitratlar,
organik karbon, mineral tozu, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH),
metaller, iyonlar ve biyolojik bileşenlerdir. Araştırmacılar özellikle
vücudumuzda, hava kirliliği nedeni ile artan ozon maruziyetinden etkilenen, 128
çeşit bakteri türü belirlediler. Bu bakterilerin bazıları, insülin salınımını
etkileyebilir ve şeker hastalığına neden olabilir. Diğer türler ise bağırsak
bariyeri bütünlüğünü korumaya ve iltihaplanmayı önlemeye yardımcı olan yağ
asitleri de dahil olmak üzere zararlı metabolitler üretebilir. Bunlar da
bağırsak mikrobiyatasında değişikliğe ve bağırsakta geçirgenliğin artmasına,
iltihabi bağırsak hastalıklarında artışa neden olabilir” diye konuştu.
BATI DİYETİ UYGULAYANLAR, DAHA ÇOK RİSK ALTINDA
Sindirim sisteminin artan hava kirliliğinde yüksek miktarda
kirleticilere maruz kaldığını aktaran Prof. Dr. Göral, sözlerine şöyle devam
etti:
"Çalışmalar solunan partiküllerin mukosiliyer taşınmasının akciğerlerden
bağırsağa hızla temizlendiğini gösterdi. Yani partiküller akciğerlerden
bağırsaklara da ulaşıyor. Ayrıca kirletici partiküller, hem yiyecek hem de su
kaynağımızı önemli miktarda kirletir ve bu nedenle ağız yolundan da hava
kirliliğindeki maddeler bağırsağımıza girer. Tipik bir Batı diyeti uygulayan
kişinin, günde ortalama milyonlarca küçük partikülü aldığı tahmin ediliyor. Bu
nedenle kirli havadaki partiküller, Gastrointestinal hastalıkların son
zamanlardaki artışına, özellikle iltihabi bağırsak hastalığı sıklığında artışa
rol oynar. Kişi hava kirliliğine ilaveten, ek olarak sigara da içiyorsa
bağırsak geçirgenliğinde artış, iltihabi bağırsak hastalıkları sıklığında artış
daha kolay olur. Epidemiyolojik veriler, hava kirliliğinin gastrointestinal
sistem üzerinde önemli sağlık etkileri olduğunu gösterir. Nitrojen dioksit ve
partiküllerin daha yüksek konsantrasyonlarına uzun süreli maruz kalma, erken
başlangıçlı Crohn hastalığı riskinin artmasıyla ilişkilendirildi. Ayrıca
ölçülen toplam hava kirleticilerindeki artış, iltihabi bağırsak hastalığı nedeniyle
hastaneye yatış riskinde de artışa neden olmaktadır."
YILDA 8,8 MİLYON KİŞİ HAVA KİRLİLİĞİNDE HAYATINI KAYBEDİYOR
Prof. Dr. Vedat Göral, değerlendirmelerini şu şekilde
sürdürdü:
"Hava kirliliği, o bölgeye kısa süreli seyahat gibi, kısa süreli
maruziyette bile gastrointestinal hastalıklara neden olabilir. Hava kirliliği
daha çok apandisit hastalığına, çocuklarda karın ağrısına ve gastroenterite yol
açar. Son çalışmalarımızda, yutulan kirletici partiküllerin bağırsak
mikrobiyota bileşimini ve işlevini değiştirdiği gösterildi. Yemeklerinde
partikül verilen deney hayvanlarında, bağırsakta iltihaplanma ve bağırsak
geçirgenliğinde artış görüldü. Sonuç olarak dünyada hava kirliliği, ölüm
nedenleri içinde beşinci önde gelen risk faktörüdür ve yılda yaklaşık 8.8
milyon insanı öldürür. Yazarlar, 'Hava kirliliğine atfedilebilen hastalık
yükünün çoğunun, solunum yolu hastalığı, bağırsak hastalığı ve tip 2 diyabet
dahil olmak üzere bulaşıcı olmayan kronik hastalıklardan kaynaklandığını’
vurguluyor."
Göral, kışın gerekmedikçe dışarı çıkılmaması konusunda
uyarıda bulunarak, "Koruyucu maske kullanılması, hava kirliliğin
yüksek olduğu bölgelerde oturulmaması veya buralara seyahat yapılmaması
gerekir. Özellikle bağırsak hastalığı olanların, kışın ve kirli havalarda daha
dikkatli olması ve ilaçlarını mutlaka düzenli kullanması gerekir"
ifadelerini kullandı.
DHA