Antalya’da taksimetre sıfırlandı, 'kazıkmetre' yükleniyor…

UKOME'NİN GÖZÜ KÖR, KULAĞI SAĞIR MI?

İçişleri Bakanlığı’nın taksi ve taksi-dolmuşlarda araç içi kamera ile araç takip sistemini zorunlu hale getirmesinin ardından Antalya’da uygulanan süreçte, en düşük teklif veren firmanın değerlendirme dışı bırakıldığı iddia edildi. Kameralar ve araç takip sistemine ilişkin teknik şartnamenin, yetkili kurul olan UKOME tarafından değil, Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası tarafından hazırlandığı belirlendi. UKOME’nin devre dışı bırakıldığı süreçte, Şoförler Odası tarafından 5 firmaya teklif vermeleri için resmi yazı gönderildi. Firmalar tekliflerini UKOME’ye değil, doğrudan Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası’na sundu. Teklifler odada toplandı, incelendi ve yalnızca uygun görülen 3 firmanın bilgileri UKOME’ye bildirildi.

PARS DÜŞÜK YAZDI QUATRO KAZANDI!

Sürecin bu aşamasında hangi kriterlerin esas alındığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. UKOME’ye bildirilen firmalar Quatro, PARS ve Mobilbil Endüstri Teknolojileri oldu. Yapılan teknik değerlendirme sonucunda Quatro ve PARS firmalarının cihazlarının şartnameye uygun olduğu tespit edildi. Fiyatlar karşılaştırıldığında ise tablo değişti. Tamamı yerli üretim cihaz kullanacağını taahhüt eden ve bin 90 dolar teklif sunan Antalya merkezli PARS Ar-Ge ve Bilgi Teknolojileri firması, en düşük fiyatı vermesine rağmen sistemin dışına itildi. Buna karşılık bin 390 dolar ile yaklaşık 300 dolar daha pahalı teklif sunan İstanbul merkezli Quatro Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin tercih edilmesi, sürecin en tartışmalı noktası olarak kayıtlara geçti.

TAKSİCİLERE 190 DOLARLIK REKLAM KAPLAMA TUZAĞI

Her iki firmanın da araçlara bir defaya mahsus olmak üzere reklam kaplamasını 190 dolar bedelle yapmayı kabul ettiği belirtilirken, üçüncü firmanın teklifine ilişkin net bir bilgiye ulaşılamadı. Quatro firmasının tercih süreci devam ederken, Antalya’da şube açması ise dikkatlerden kaçmadı.

ZİLLER TARİHE KARIŞIYOR: “AKILLI” OLMAYAN YANDI

Şoförler ve Otomobilciler Odası tarafından hazırlanan Tek Merkezden Taksi Yönetimi ve Araç Takip Çatı Sistemi Şartnamesi, yalnızca ihale süreciyle değil, içerdiği düzenlemelerle de tepkilere yol açtı. Şartnamenin 8’inci maddesine göre, sistemin kurulmasının ardından mahallelerde uzun yıllardır kullanılan taksi çağırma zilleri kaldırılacak. Bu düzenleme ile birlikte vatandaşların taksi çağırabilmesi için özel taksi çağrı uygulamalarını zorunlu olarak cep telefonlarına indirmesi gerekecek.

Akıllı telefon kullanmayan, internet erişimi olmayan ya da uygulama kullanmak istemeyen vatandaşların nasıl hizmet alacağına dair herhangi bir bilgi paylaşılmadı.

SİSTEME GİRMEYEN TAKSİCİ DİREKSİYON SALLAYAMAYACAK

Şartnamenin en sert tepki çeken bölümlerinden biri de taksici esnafına yönelik yaptırımlar oldu. Araç takip sistemi ve kamera taktırmayan sürücülere çalışma ruhsatı verilmeyeceği, ayrıca Türkiye genelinde yalnızca Antalya’da uygulandığı öne sürülen Sürücü Tanıtma Kartı’nın düzenlenmeyeceği şartnamenin 21’inci maddesiyle birlikte hükme bağlandı. Bu düzenleme hayata geçirildiği takdirde, kurala uymayan sürücüler yalnızca kendi araçlarını değil, başka bir taksiyi de kullanamayacak. Hukuki dayanağı bulunmayan bu yaptırımın hangi yetkiyle getirildiği ise belirsizliğini koruyor.

VERİ MERKEZİ SKANDALI! 112 YERİNE ODADA OLACAK

Skandalların bir diğer konusu ise sistemin veri toplama merkezi oldu. Antalya Büyükşehir Belediyesi, taksilere ücretsiz kurulacağı belirtilen sistemin güvenlik amacıyla hayata geçirildiğini açıklamıştı. Buna karşın, veri toplama merkezinin 112 Acil Çağrı Merkezi yerine Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası’na kurulması tepkilere yol açtı. Şartnamenin 22’nci maddesine göre, araç içi görüntüler ve takip verileri Şoförler Odası’nda toplanacak. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK) böyle bir yetki bulunmamasına rağmen, kamera kayıtlarının oda bünyesinde tutulacağı belirtiliyor.

KANUN BAŞKA DİYOR ŞARTN AME BAŞKA!

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda meslek odalarına böyle bir yetki tanınmamasına rağmen, kamera görüntülerinin ve araç içi kayıtların odada toplanacak olması ciddi endişelere yol açtı. İçişleri Bakanlığı düzenlemelerine göre ise taksilerdeki acil çağrı sistemi, veri toplama ve görüntü kayıtlarının 112 Acil Çağrı Merkezi bünyesinde olması gerekiyor. Sürecin nasıl yürütüldüğü, kimlerin devre dışı bırakıldığı ve hangi gerekçelerle karar alındığına ilişkin sorular yanıtsız kalırken, taksi esnafı ve kamuoyu skandal olayla ilgili net bir açıklama bekliyor.