Antalya Dayanışma Grubu’ndan "2025 Antalya Sürdürülebilirlik Raporu"

Antalya Dayanışma Grubu, Konyaaltı ilçesindeki bir otelde gerçekleştirdiği basın toplantısında “2025 Antalya Sürdürülebilirlik Raporu”nu gazetecilerle paylaştı. Uzman bir ekip tarafından hazırlanan ve yaklaşık 150 sayfadan oluşan raporda, Antalya’nın plansız büyüme, iklim krizi, altyapı yetersizlikleri ve çevresel riskler karşısında bütüncül bir planlama anlayışıyla yeniden ele alınması gerektiği vurgulandı. 

Toplantıya Antalya Dayanışma Grubu Başkanı Ender Atılgan’ın yanı sıra raporu hazırlayan teknik kurulda yer alan İnşaat Mühendisi Akın Akıncı, Çevre Mühendisi Cem Arüv, Makine Yüksek Mühendisi Prof. Dr. İbrahim Atmaca, İnşaat Mühendisi Mustafa Balcı, Ekonomist Osman Sert, Harita Mühendisi Ertuğrul Yılmazhan ve Harita Mühendisi Okan Hançer katıldı.

“ANTALYA’YI BÜTÜNCÜL ELE ALAN İLK RAPOR”

Toplantının açılışında konuşan Antalya Dayanışma Grubu Başkanı Ender Atılgan, raporun Antalya’da bir ilk ve tek olduğunu belirterek, "Antalya’da bugüne kadar pek çok rapor hazırlandı. Bu rapor Antalya’yı sosyal yapısından ekonomisine, altyapısından ulaşımına, imarından çevresel risklerine kadar bütüncül şekilde ele alan ilk ve tek çalışmadır. Sadece sorunları tespit etmiyoruz, uygulanabilir politika önerileri de sunuyoruz" dedi.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VURGUSU 

Raporda 7 ana başlık ve 50’nin üzerinde öneri bulunduğunu belirten Atılgan, amaçlarının Antalya’yı “planlı, dirençli, estetik, şeffaf ve yaşanabilir bir dünya kenti” haline getirmek olduğunu söyledi. Atılgan ayrıca, “Bu rapor bir defalık değil. 2026, 2027 ve sonraki yıllarda güncellenerek devam edecek bir yol haritası niteliğindedir. Antalya’nın geleceğini tesadüflere bırakmamak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“ULAŞIM VE ALTYAPIDA MASTER PLAN ŞART” 

Rapora ilişkin teknik sunum yapan Makine Yüksek Mühendisi Prof. Dr. İbrahim Atmaca, Antalya’nın hızlı nüfus artışı ve turizm baskısı altında plansız büyüdüğünü söyledi. Atmaca, “Ulaşım planlaması ile imar kararları eşgüdümlü değil. Antalya’nın bilimsel verilere dayalı, uzun vadeli ve kararlılıkla uygulanacak bir ulaşım master planına ihtiyacı var. Raylı sistem ana omurga haline getirilmeli, toplu taşıma güçlendirilmeli” ifadelerini kullandı.

Yağmur suyu ve drenaj sistemlerine de dikkat çeken Atmaca, “Artık anlık ve şiddetli yağışlarla karşı karşıyayız. Şehri bütüncül bir yağmur suyu yönetim sistemiyle ele almak zorundayız. Aksi halde su baskınları artarak devam edecek” dedi.

Atmaca ayrıca raylı sistemin ana omurga haline getirilmesi, toplu taşımanın güçlendirilmesi ve yağmur suyu drenaj sistemlerinin bütüncül biçimde ele alınması gerektiğini vurguladı.

“ANTALYA’DA 5 YILLIK İMAR PROGRAMI VAR MI?” 

Harita mühendisi Okan Hançer ise konuşmasında imar planlamasına dikkat çekti. 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre belediyelerin 5 yıllık imar programı hazırlaması gerektiğini hatırlatan Hançer, Antalya’da bu uygulamanın hayata geçirilmediğini belirtti. Hançer, “Antalya’nın 5 yıllık imar programı var mı? Eğer varsa kamuoyuyla paylaşılmalı. Bu yapılmadığı için altyapı, ulaşım ve mülkiyet sorunları kronik hale geliyor” dedi.

Kentsel dönüşümün sadece deprem odaklı ele alınmaması gerektiğini belirten Hançer, mahalle bazlı dönüşüm modellerinin uygulanmasının hem şehir içindeki sorunları azaltacağını hem de tarım alanları üzerindeki yapılaşma baskısını düşüreceğini kaydetti.

“ANTALYA SU KANALLARI ÜZERİNE KURULDU” 

Çevre mühendisi Cem Arüv ise Antalya’nın çevresel risklerine dikkat çekti. Kentte su baskınlarının temel nedenlerinden birinin doğal su yolları üzerine yapılan yapılaşma olduğunu belirten Arüv, “Dere yataklarının üzerine bina yaptık. Su kanallarının üzerini kapattık. Antalya’nın su baskınları yaşamasının temel nedeni budur” dedi.

İKLİME DİRENÇLİ KENT MODELİ

Arüv, 2050 yılına kadar Antalya nüfusunun iki katına çıkabileceğini belirterek, “Bu büyümeye göre planlama yapılmazsa sorunlar katlanarak artacak” ifadelerini kullandı. İklim değişikliği senaryolarına dikkat çeken Arüv, “2040’tan sonra Antalya’da sıcaklıkların 50 derecelere ulaşabileceği öngörülüyor. Su kaynakları azalacak. İklime dirençli bir kent modeli oluşturmazsak turizm dahi sürdürülemez hale gelebilir” dedi.

Tarım sektörünün de risk altında olduğunu belirten Arüv, akıllı tarım uygulamalarına geçilmemesi halinde Antalya’nın rekabet gücünü kaybedebileceğini söyledi.

'SIFIR ATIK SU PROJESİ' YANITI

Toplantıda Lider Gazetesi Başyazarı İbrahim Okumamış’ın, Antalya’da arıtma tesisleri ve denize yapılan deşarjlara ilişkin sorusu üzerine Cem Arüv, raporda yer alan “Sıfır Atık Su Projesi”ni anlattı. Arüv, atık suların hiçbir şekilde alıcı ortama bırakılmaması gerektiğini belirterek, merkezi arıtma tesislerinin planlanması ve arıtılan suyun tamamının geri kazanılarak özellikle park ve bahçe sulamasında kullanılması gerektiğini söyledi. Antalya’da yalnızca Büyükşehir Belediyesi’nde günlük yaklaşık bin metreküp arıtma çamuru oluştuğunu ifade eden Arüv, bunun planlı şekilde yönetilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.

"MASTER PLAN VAR AMA UYGULANMADI"

Okumamış’ın ulaşım master planına ilişkin sorusunu yanıtlayan Prof. Dr. İbrahim Atmaca ise Antalya’da daha önce bir ulaşım master planı hazırlandığını ancak uygulanmadığını belirtti. Atmaca, imar kararları ile ulaşım planlamasının eş zamanlı yürütülmediğini ifade ederek, bilimsel verilere dayalı, dijital altyapıyla desteklenen ve kent paydaşlarının görüşleri alınarak hazırlanan uzun vadeli bir planın kararlılıkla uygulanması gerektiğini söyledi.