x


x
x
ORTA DİREK

Seversiniz sevmezsiniz; bundan 10 yıl önce vefat eden Yaşar Kemal, bu ülkenin toprağını ve insanını çok iyi gözlemleyip kaleme döken büyük bir edebiyatçımızdır. Kendisini yıllar önce Antalya’da dinleme şansım da olmuştu. “İyi bir kitabı okurken bitmesini hiç istemem” gibi bir laf etmişti. O konuşmasını hiç unutmuyorum. Kendisinin eserleri de çok sürükleyicidir. O’nun eserlerini okurken kendi topraklarımızda yaşananları buluruz.

***

Bugün ekonomiyle ilgili değerlendirmelerde sıkça duyduğumuz "Orta Direk" sözcüğünü ilk kullanan Yaşar Kemal’dir. "Dağın Öteki Yüzü" üçlemesinin ilk romanına Yaşar Kemal, "Orta Direk" adını vermiştir. 1960 yılında yayımlanan 372 sayfalık bu romanda, Yaşar Kemal pamuk toplamak için Çukurova’ya göç eden köylüleri aldatan muhtar üzerinden Anadolu insanının açlık ve yokluğa karşı verdiği direnci anlatmıştır.


***

12 Eylül darbesinden sonra 1983’te iktidara gelen Anavatan Partisi’nin lideri Başbakan Turgut Özal, emekliler başta olmak üzere ücretli çalışan kesimle esnafın alım gücünü artırarak ekonomik kalkınmayı hedeflemişti. Belli bir düzeyde gelire sahip olup, temel ihtiyaçlarını zorlanmadan karşılayabilen orta gelirli kesimden "orta direk" olarak bahseden Özal’ın bu tanımı kısa sürede halkın diline pelesenk olmuştu.

***

Özal’ın "Orta direği kalkındıracağız" sözlerinden esinlenen Hurşit Yenigün ve Grubu, 1984 yılında “Cafer Orta Direk” isimli 33’lük bir plak çıkarmıştı. O yıllarda sokaklar, bu grubun “Ortaya Cafer Ortaya” şarkısıyla inliyordu. “Oh oh oh. Vah vah vah. Üf üf üf. Vay vay vay” sözleriyle başlayan bu şarkı, fıkır fıkırdı.

***

Orta direk kavramı, Yeşilçam'ı da etkilemişti. 1984 yılında, Kemal Sunal ile Bahar Öztan’ın başrolünü oynadığı "Orta Direk Şaban" adlı bir film çekilmişti. Filmde, peş peşe gelen zamlardan bunalan orta gelirli Şaban'ın maceraları anlatılıyordu. Son yıllarda yaşanan ekonomik sorunların etkisiyle alım gücü düşen emekli ve asgari ücretli kesimin durumu, “Orta Direk Şaban” filmindeki sahneleri tekrar hatırlatmaya başladı. Çünkü orta direği oluşturan emeklilerin maaşı 2025 yılında 14 bin 468 lira 75 kuruşa, asgari ücretli çalışanların maaşı ise 22 bin 104 lira 67 kuruşa çıktı.

Şayet maaştan başka bir geliri yoksa emekliler ve asgari ücretliler, evini geçindirebilir mi? Kirasını, aidatını, elektrik, su, telefon ve internet faturalarını ödeyebilir mi? Çocuğuna harçlık verebilir mi? Pazara gidip alışveriş yapabilir mi? Orta direk alım yapamaz hale gelirse esnaf iş yapabilir mi?


***

Geçtiğimiz haftalarda yazdım; insanlar parasızlıktan evlerinde kendi tıraşlarını kendileri yapmaya başlamışlar. Antalya’nın en işlek caddelerinden Yener Ulusoy Bulvarı'ndaki bir berber, akşama kadar yalnızca üç kişinin saçını tıraş ettiğini anlatmıştı. Bu berber, çevredeki dükkanların da esnaf iş yapamaz hale geldiği için sürekli el değiştirdiğini söylemişti. Baktım, evimin yanındaki sokakta geçen yıl açılan berber de kapatıp gitmiş.

***

Ekonomik zorluklar, doğum oranlarını etkiliyor ve gençlerin evlenme kararını zorlaştırıyor. Boşanma oranları artarken, iş bulamayan gençler yurtdışına gitmeyi düşünüyor. Bu durum, bazı Türk vatandaşlarının yurt dışında zorluklarla karşılaşmasına neden olabiliyor. Geçen yılı emekliler yılı ilan etmiştik ama emeklilerin hali ortada. 2025 yılını ise "Aile yılı" ilan ettik.

SON SÖZ

Şayet kutsal kabul ettiğimiz aile kurumunu yaşatmak istiyorsak, en başta orta direğin ekonomik sorunlarını çözmek gerekiyor.

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumlar (0 Yorum)
Yorum Sıralaması:

Diğer Yazıları

UNUTULAN KAHRAMANLAR

08.03.2025 - 09:00


ALTININ SALTANATI

14.02.2025 - 09:00


"SOLDA BİTMEYEN KAVGA"

11.02.2025 - 09:00


SİLKELENME ZAMANI

25.01.2025 - 09:00


ANTALYA PİYAZI

21.01.2025 - 09:00


ORTA DİREK

11.01.2025 - 09:00


MERMERLİ PLAJI

03.01.2025 - 09:00


BERBERDEN AL HABERİ!

27.12.2024 - 09:00


GOLANI’NİN YENİ İMAJI

23.12.2024 - 09:00


O BİR EKONOMİST

16.12.2024 - 09:00


ANTALYA İHMALE GELMEZ

05.12.2024 - 09:00


VASİYETİMDİR

22.11.2024 - 09:00


KİM BU TRUMP?

08.11.2024 - 09:00


YARGI BAĞIMSIZLIĞI

01.11.2024 - 09:00


FETÖ’NÜN MİRASI

27.10.2024 - 09:00


ANTALYALI SEDAT PEKER

21.10.2024 - 09:00


ÖLÜM SOKAĞI

11.10.2024 - 09:00


BİZİM SOKAKLAR

08.10.2024 - 09:00


YAVRU VATAN: KIBRIS

01.10.2024 - 09:00


ALTIN PORTAKAL

21.09.2024 - 09:00


BÖCEKLERİN HAYRATI

10.07.2024 - 09:00


CENEVİZ KOYU’NDA BAYRAM

21.06.2024 - 09:00


TELEFERİK DAVASI

14.06.2024 - 09:00


ANTALYA YANIYOR

07.06.2024 - 09:00


İYİLER VE KÖTÜLER

21.05.2024 - 09:00


TUTTUĞUN ELİNDE KALIYOR

07.05.2024 - 09:00


MİLLETSİZ ORMAN

23.04.2024 - 09:00


BOYKOT

19.04.2024 - 09:00


TELEFERİK SORUŞTURMASI

15.04.2024 - 09:00


BOĞAÇAYI’NDAKİ HEDEF

12.04.2024 - 09:00


LİYAKAT

08.04.2024 - 09:00


RÜŞVETÇİ GAZETECİLER!

03.04.2024 - 09:00


HAYALLER VE GERÇEKLER

27.03.2024 - 09:00


ANTALYA’NIN FALEZLERİ

21.03.2024 - 09:00


HALİN KABLO HIRSIZLARI

19.03.2024 - 09:00


ZENGİNLİK BAŞA BELA

26.02.2024 - 09:00


ADAYLARIN YOL ARKADAŞLARI

23.02.2024 - 09:00


HALKLARIN KARDEŞLİĞİ

20.02.2024 - 09:00


ÇILDIRMAMAK ELDE DEĞİL!

15.02.2024 - 09:00


HOMELESS ANTALYA

24.01.2024 - 09:00


KONYAALTI’NIN HİKAYESİ

15.01.2024 - 09:00


YÜZÜNCÜ YIL

01.01.2024 - 09:00


EMEKLİ MAAŞI

28.12.2023 - 09:00


MUTLULUĞU ARAYANLAR

26.12.2023 - 09:00


KIRMIZI ÇİZGİ

22.12.2023 - 09:00


KORSAN TAKSİ MESELESİ

19.12.2023 - 09:00


HRANT DİNK VE ASLİ UNSUR

17.11.2023 - 09:00


ADALET

14.11.2023 - 09:00


HESAP MESELESİ

09.11.2023 - 09:00


VEBADAN SEVİMLİ FAREYE

07.11.2023 - 09:00


İNAN KIRAÇ’IN SERVETİ

02.11.2023 - 09:00


ÖĞRENCİ YURTLARI

31.10.2023 - 09:00


TÜRK MUCİZESİ

24.10.2023 - 09:00


BU HAMAS NEREDEN ÇIKTI?

16.10.2023 - 09:00


ZEYTİNKÖY’DEYİZ!

13.10.2023 - 09:00


O BEN DEĞİLİM

11.10.2023 - 09:00


FETÖ’NÜN DOĞUŞU

06.10.2023 - 09:00


MOTOSİKLET DENETİMLERİ

27.09.2023 - 09:00


SANAT BOYUNUZU AŞAR

25.09.2023 - 09:00


ASKERLİK VATAN BORCUDUR

21.09.2023 - 09:00


ADALET LEKE GÖTÜRMEZ

15.09.2023 - 09:00


HARÇLIK

13.09.2023 - 09:00


YURDUMUN ÇOCUKLARI

30.08.2023 - 09:00


TAŞ DEVRİ İNSANLARI

11.08.2023 - 09:00


BEN BU SAHİLE AŞIĞIM

06.08.2023 - 09:00


TATİLE GİDEN TÜRKLER

04.08.2023 - 09:00


İNFAZ YASALARI

31.07.2023 - 09:00


MİLLET ORMANI

28.07.2023 - 09:00


MİNNOŞ’UN MAMASI

10.07.2023 - 09:00


ENFLASYON CANAVARI

08.07.2023 - 09:00


NOTERDEN SATIŞ DÖNEMİ

04.07.2023 - 09:00


PUTIN

26.06.2023 - 09:00


SİVRİSİNEK VIZILTISI

22.06.2023 - 09:00


ANTALYA MUCİZESİ

20.06.2023 - 09:00


AMELE PAZARI

16.06.2023 - 09:00


MALİYEDEN VERGİ MESAJI

13.06.2023 - 09:00


MESAJ

08.06.2023 - 09:00


PANDEMİ İZNİ

06.06.2023 - 09:00


BİR OSMANLI KADINI

02.06.2023 - 09:00


KENDİNİ TANI

29.05.2023 - 09:00


SEÇİMDE SON VİRAJ

25.05.2023 - 09:00


DEPREMZEDEYE BÜYÜK AYIP

18.05.2023 - 09:00


VATANIN TAŞLARI

17.05.2023 - 09:00


O İSİMLER YAŞATILMALI

11.05.2023 - 09:00


ANTALYALI APOLLON

05.05.2023 - 09:00


BU BAYRAM TADIMIZ YOK

21.04.2023 - 09:00


DEĞİŞİM

19.04.2023 - 09:00


SEÇİM VAATLERİ

04.04.2023 - 09:00


ÇADIR

29.03.2023 - 09:00


NEREDEN NEREYE

10.03.2023 - 09:00


YASTIK ALTI

07.03.2023 - 09:00


DEPREM PSİKOLOJİSİ

24.02.2023 - 09:00


TÜRKİYE TEK YÜREK

14.02.2023 - 09:00


MUAYENE

28.01.2023 - 09:00


CAM FİLMİ

21.01.2023 - 09:00


KİM BU FIRSATÇILAR?

18.01.2023 - 09:00


O İKİ KADIN

10.01.2023 - 09:00


SURİYE TEMASI

29.12.2022 - 09:00


PEYNİR

23.12.2022 - 09:00


MİT

22.12.2022 - 09:00


İMAMOĞLU DAVASI

15.12.2022 - 09:00


SATILIK DAVA

13.12.2022 - 09:00


ETİKET MERAKI

01.12.2022 - 09:00


DAĞDAKİ ÇOBAN

22.11.2022 - 09:00


DEVLETİN ASLİ GÖREVİ

16.11.2022 - 09:00


EKMEK UYGARLIKTIR

10.11.2022 - 09:00


ALFABE DEVRİMİ

02.11.2022 - 09:00


BATSIN BU DÜNYA!

30.10.2022 - 09:00


BU SORUNUN MUHATABI KİM?

26.10.2022 - 09:00


BİR TUVALET HİKAYESİ

25.10.2022 - 09:00


KİTAP AŞKI SINIR TANIMAZ

16.10.2022 - 09:00


SIRT ÇANTALI RUSLAR

05.10.2022 - 09:00


UYUŞTURUCU KRİZİ

28.09.2022 - 09:00


ANTALYA’NIN KAVŞAKLARI

08.09.2022 - 09:00


GÖBEĞİ ÖNDE GİDENLER

02.09.2022 - 09:00


BU NEYİN EGOSU?

12.08.2022 - 09:00


BİT PAZARI

04.08.2022 - 09:00


O KÖŞENİN HİKAYESİ

01.08.2022 - 09:00


ÇÖP EVDEKİ DRAM

27.07.2022 - 09:00


NEREDEN NEREYE

22.07.2022 - 09:00


BU KEZ SANIK BİR KADIN!

21.07.2022 - 09:00


ZORLA GETİRME

06.07.2022 - 09:00


FİLM SETİ

30.06.2022 - 09:00


ANTALYA LİSESİ

22.06.2022 - 09:00


‘GULU GULU’ SENDROMU

16.06.2022 - 09:00


PARKTAKİ ŞEFTALİ AĞACI

08.06.2022 - 09:00


ERDOĞAN’IN SUÇU NE?

25.05.2022 - 09:00


GENÇLİĞİN HAYALLERİ

21.05.2022 - 09:00


BAĞIMSIZ YARGI

18.05.2022 - 09:00


BORDÜR TAŞLARI

05.05.2022 - 09:00


LÜMPEN SINIFI

30.04.2022 - 09:00


TRAFİK

27.04.2022 - 09:00


SIFIRIN BÜYÜKLÜĞÜ

21.04.2022 - 09:00


SERDENGEÇTİ

15.04.2022 - 09:00


JIRINOVSKI KOKULU YILLAR

08.04.2022 - 09:00


ORMANLAR

23.03.2022 - 09:00


VATAN

19.03.2022 - 09:00


MÜZAKERE

16.03.2022 - 09:00


PLAKA

04.03.2022 - 09:00


PUTIN VE ANTALYA

26.02.2022 - 09:00


FETÖ İLE RUSYA

23.02.2022 - 09:00


ISPARTA’NIN KARI

09.02.2022 - 09:00


LÜKS VE ŞATAFAT

02.02.2022 - 09:00


ELEKTRİKSİZ YILLAR

28.01.2022 - 09:00


29 YIL ÖNCE 29 YIL SONRA

26.01.2022 - 09:00


KRİZ İMTİHANI

21.01.2022 - 09:00


SAKSI MESELESİ

19.01.2022 - 09:00


BİZİM GENÇLER

12.01.2022 - 09:00


ECZACI BÜLENT

07.01.2022 - 09:00


BÖCEK’İN SAATİ

05.01.2022 - 09:00


MÜLAKAT

31.12.2021 - 09:00


ASİYE

29.12.2021 - 09:00


GEÇMİŞİN TECRÜBESİ

24.12.2021 - 09:00


EMEKLİLERİN İMTİHANI

18.12.2021 - 09:00


KIRCAMİ MUAMMASI

03.12.2021 - 09:00


BU NOKTAYA NASIL GELDİK?

01.12.2021 - 09:00


KIBRIS

19.11.2021 - 09:00


ZIVANADAN ÇIKMAK

12.11.2021 - 09:00


PERGE’NİN KAHRAMANLARI

29.10.2021 - 09:00


HAFIZA ODASI

22.10.2021 - 09:00


TABANVAY

20.10.2021 - 09:00


BİR GARİP 'BATAKLIK'

16.10.2021 - 09:00


BİZİM CEMİYET

13.10.2021 - 09:00


BİSİKLET YOLU

08.09.2021 - 09:00


DÜNDEN BUGÜNE ULAŞIM

03.09.2021 - 09:00


AĞUSTOS KARANLIĞI

28.08.2021 - 09:00


AKDENİZ’PARK

25.08.2021 - 09:00


NEDEN OLMASIN?

21.08.2021 - 09:00


ASIL FELAKET, DERS ALMAMAK

18.08.2021 - 09:00


YALNIZ ADAM

13.08.2021 - 09:00


YANGINLA MÜCADELE

11.08.2021 - 09:00


ANITA KORONA TEMİZLİĞİ

28.07.2021 - 09:00


KIBRIS’IN HİKAYESİ

22.07.2021 - 09:00


SAVUNMA HAKKI KUTSALDIR

02.07.2021 - 09:00


BÖCEK-SİNEK

19.06.2021 - 09:00


SURLARDAN GÖKDELENLERE

11.06.2021 - 09:00


AYKIRI YAŞAM

04.06.2021 - 09:00


SEDAT PEKER

28.05.2021 - 09:00


KÜLTÜR MOZAİĞİ

21.05.2021 - 09:00


KRİPTO PARA

12.05.2021 - 09:00


STATHAM ANTALYA'YI TANITTI

23.03.2021 - 09:00


FAYDASI YOK, ZARARI ÇOK!

16.03.2021 - 09:00


“GİBİ” YAŞAMAK

23.02.2021 - 09:00


O ADAM

18.02.2021 - 09:00


SAMSUN RUHU

01.02.2021 - 09:00


KORKMADAN YAŞAMAK

25.01.2021 - 09:00


TUVALET

18.01.2021 - 09:00


ÇAĞDAŞLIK MI; MODA MI?

06.01.2021 - 09:00


GAZETECİ GİBİ MUHTAR

28.12.2020 - 09:00


ANTALYA’NIN BAŞKANLARI

17.12.2020 - 09:00


TÜRKİYE’DE YAŞAMAK

29.09.2020 - 09:00


GAZETECİ OLMAK

28.08.2020 - 09:00


O PROJE

04.08.2020 - 09:00


LİDER’LE 15 TEMMUZ

20.07.2020 - 09:00


liderhaber.com.tr liderbursa.com Güncel Ekonomi Sağlık RESMİ İLANLAR E GAZETE Politika Eğitim
Anasayfa Kategoriler
ÜYE VE KÖŞE YAZARI GİRİŞİ
GİRİŞ BAŞARILI YÖNLENDİRİLİYOR
GİRİŞ BAŞARISIZ !