Yaz bitiyor ve o uzun yaz tatilinin ardından çocuklarımız yavaş yavaş okula dönüyor. Bu hafta 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı’nda okul öncesi eğitim ve ilkokul 1. Sınıfa başlayacak öğrenciler için uyum eğitimleri düzenleniyor. Uyum haftasının amacı, öğrencilerin okula, arkadaşlarına ve öğretmenlerine adaptasyonunu sağlamak. Haftaya da resmi olarak okullar açılacak. Birçoğumuz okula başlayacak çocuğumuz için farklı konularda kaygılıyız. Akran zorbalığı, beni en çok korkutan konu. Çocuklar yaptıkları yanlışların farkında değiller.

***

Çünkü bunu normalleştiren ebeveynlerle vakit geçiriyorlar. Kendini kral, kraliçe, prenses, patron,  zanneden çocuklarla dolu okullar ve üzgünüm bunun sebebi sadece ekran değil, komik olmayana gülen ebeveyn tutumları. ‘’Çocuklarımız bizleri modelliyor.’’  Bunu artık hepimiz biliyoruz değil mi? Mesela, bir baba merdivende karşılaştığı komşusuna her gün –günaydın- diyorsa, babanın tavırlarıyla çocuk örüntüyü görüyor ve tanımlıyor. Konuşma en çok ayna nöronlar vasıtasıyla öğrenildiğinden, çocuk buna düzenli olarak şahit oluyor ve bu davranışı modelliyor. Bu arada -ayna nöronlar-, gözlemlenen ve yürütülen eylemleri eşleştiren nöronlardır.  Ekran karşısındaki çocuk çevresini izleyemez, hatta etrafını görmez.  Sosyal çevreyi deneyimden mahrum kalır, ondan olumlu tutum sergilemesini bekleyemeyiz.

***

Her anne baba için çocuğunun okula başlama serüveni heyecan vericidir. Farklı gelişim gösteren bir çocuğun ebeveyni için ise çok daha fazla heyecan vericidir. Biraz da tedirgin edici.  Lütfen çocuğunuzu okuluna bırakmadan önce onunla konuşun. Belki daha önce böyle bir şey aklınıza hiç gelmemiş olabilir. Hepimizin çocuğu özel de diyebilirsiniz. Hep söylediğim gibi ‘’Bizleri ve çocuklarımızı özel yapan şey farklılıklarımızdır.’’ Aynı düşünmeyebilir, aynı görünmeyebiliriz, aynı yürümeyebilir, aynı konuşmayabiliriz, hatta hiç konuşmayabiliriz. Aynı giyinmeyebilir, aynı renk olmayabiliriz. Bir kolumuz olmayabilir, belki bir ayağımız da. Yürümek için desteğe ihtiyaç duyabiliriz ya da hiçbir beceride desteğe ihtiyacımız yoktur. Ne fark eder ki? Biz ve çocuklarımız farklılıklarımızla var olmaya devam edeceğiz. Farklılıklar öğreticidir. Bir çocuğun farklı gelişim göstermesiyle evde anne-baba öğrenme sürecine girer, bu uzun ve zorlu bir yolculuktur ama çiçekli bir yol çizmek de elimizdedir.

***

Sevgili anne babalar, çocuklarınızla konuşmaktan korkmayın lütfen. Eğer çocuğunuzun sınıfında farklı gelişim gösteren bir öğrenci varsa, şanslısınız demektir.  Birbirlerinden öyle güzel öğreniyorlar ki. Hepsi farklı; ama hepsi aynı oluveriyorlar ait oldukları grup içinde. Zamanla çocuklarınızın duygusal bağlarının güçlendiğini, farklılıklara saygı duyan ve farkındalığı yüksek bireylere dönüştüğünü göreceksiniz. Bizler gerçekten farkında olursak, onlar da bizden hoşgörüyü, empatiyi, dayanışmayı, bir olmayı öğrenir. Eminim tüm öğretmen arkadaşlarım görevini yapacaktır ama anne-baba olarak farkındalık kazandırmak öncelikli olarak bizlerin görevi. İyi çocuk yetiştirmek bizlerin elinde. Ne yazık ki, başkalarının iyi yetiştiremediği çocuklarla bizim çocuklarımız da iç içe. Her çocuğun güvenli ve sevgi dolu bir ortamda eğitim alması tek dileğim.