BİR YAKININ VEFATINI ÇOCUĞA ANLATMAK

Saadet Elevli

01.10.2025 - 21:33

YAYINLANMA

01.10.2025 - 21:33

YAYINLANMA

Ailenin bir üyesi vefat ettiğinde, tüm çocuklar bu kayıptan etkilenir ve yetişkinlerden farklı tepkiler verebilirler. Yaşı çok küçük olan çocuklar ölümü anlamakta zorlanabilirler. Sevdiği birini kaybeden bir çocuğun kendini güvende hissetmesi ancak ailedeki en yakın üyelerden gelecek sevgi ve şefkatle mümkündür. Küçük çocuklar aileden birinin ölümüyle ilgili duygularını dile getiremezler.

***

Çocuklar, ölüm hiç olmamış ve kendileri bundan hiç etkilenmemiş gibi davranabilirler. Ölümle ilgili duygularını anlaşılması zor, farklı davranışlarla ve oyunlarıyla belli ederler. Okul öncesi yaştaki çocuklar ölümü genellikle geçici bir durum sanırlar. Ölenin geri gelmesinin mümkün olduğuna inanırlar.

***

Yaşları 5 ila 9 arasında olan çocuklar, ölümü yetişkinler gibi algılamaya daha hazırdırlar ama kendilerinin veya yakınlarının ölebileceğine inanmazlar. Ailesinden biri ölen çocuk, çok büyük bir şok yaşayabileceği için bu ölümün gerçek olduğuna inanmaz. Sanki olmamış gibi davranabilir.

***

Anne ya da babasının ölümünden sonra çocuk kendisine şimdi kimin bakacağını merak eder, endişe duyabilir. Sevdiği diğer insanları da kaybedeceğini düşündüğü için yoğun bir korku içinde olabilir. Yakınlarının eteğine yapışır ve sıklıkla kendisini sevip sevmediklerini ya da ne kadar sevdiklerini sorabilir. Yas sürecinde çocuk güven duygusunu yitirdiği için öfkelenebilir, kızabilir ve saldırganlaşabilir. Bunlar normaldir.

***

Bu öfke onun itiş-kakışmalı oyunlarında, kâbuslarında, gergin ve sinirli davranışlarında kendini gösterebilir. Çocuğun öfkesini, ailenin sağ kalan bireylerine yöneltmesi epey sık görülür. Daha küçük bir çocukmuş gibi davranabilir. Bebeksi tavırlarla, sürekli beslenmeyi, kucaklanmayı ve altının bağlanmasını isteyebilir. Konuşması bebek gibi olur, parmağını emmeye, kekelemeye ve gece altını ıslatmaya başlayabilir.

***

Çocuğun ölüm olayı karşısında gösterebileceği bu davranışların hepsi normaldir. Yas sürecinde zaman önemli bir faktördür. Ölümü izleyen haftalarda, bazı çocukların ölen yakınının sağ olduğu konusunda ısrar etmesi doğaldır. Sevilen birinin ölümünün ardından geride kalanlar için en zor işlerden biri, bu konuyu çocuğa söylemektir.

Aile üyeleri zaten kendileri kederliyken, bu sorun katmerlenmektedir. Ölüm haberi çocuğa, tanıdığı, bildiği, sevdiği, güvende hissettiği, özellikle hayatta kalan ebeveyni tarafından verilmelidir.

***

Yetişkinler kendileri için de çok zor ve ağır olan ölüm acısıyla çocuklarının hiç baş edemeyeceğine inanırlar. Ölümle ilgili konuşmalardan, törenlerden çocuğu uzak tutmaya çalışarak, onu koruyacaklarını sanırlar. Asıl bu durum çocukları endişelendirir, şaşkınlık yaşamalarına ve kendilerini yalnız hissetmelerine yol açar.

***

Çocuklar, çevrelerindeki insanlardan en çok destek ve güvence istedikleri bir zamanda, zihinlerini kurcalayan pek çok soruyla baş başa kalırlar. Bu sorular genellikle; “Bana şimdi kim bakacak?”, “Babam/annem/kardeşim/dedem neden öldü?”, “Ne zaman gelecek?” gibidir. Çocukların sorularına, onların anlayabileceği bir dille, gerçek ama basit cevaplar verilmelidir.

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumlar (0 Yorum)

BİR YAKININ VEFATINI ÇOCUĞA ANLATMAK

Saadet Elevli

BİR CEVAP YAZ

Diğer Yazıları

GURBET

SAHTE BENLİK: KENDİ HAYATINDA MİSAFİR OLMAK

YALNIZLIK (2)

YALNIZLIK

GERÇEK SEVGİ

SESSİZ BOŞANMA (2)

SESSİZ BOŞANMA

İLİŞKİLERDE DUYGUSAL İHMAL

YARDIM İSTEMEK

FAZLALIKLARDAN ARINMA SANATI

AŞKIN HUZURSUZ HALİ

İLİŞKİDE YALNIZLIK (2)

İLİŞKİDE YALNIZLIK

KOPUK OLANA BAĞLANMAK

HUZUR’UN HUZURSUZLUĞU

BOŞ YUVA SENDROMU: KUŞ YUVADAN UÇUNCA (2)

BOŞ YUVA SENDROMU: KUŞ YUVADAN UÇUNCA...

GRİ BOŞANMA (2)

GRİ BOŞANMA

DUYGUSAL DENGESİZLİK (2)

DUYGUSAL DENGESİZLİK

UTANGAÇLIĞIN TETİKLEYİCİ ETKİSİ

ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞU

DEPRESYONUN SESSİZ ÇIĞLIĞI

UNİPOLAR DEPRESYON

BİPOLAR FIRTINASI SESSİZ ÇÖKÜŞ

DUYGUDURUM BOZUKLUĞU

ANTİSOSYAL KİŞİLİK BOZUKLUĞU (2)

ANTİSOSYAL KİŞİLİK BOZUKLUĞU

İYİLEŞMEK KOLAY DEĞİL

PSİKOTERAPİ NEDİR?

HANGİ RENK NE HİSSETTİRİR?

RENKLER VE İNSAN PSİKOLOJİSİ (2)

RENKLER VE İNSAN PSİKOLOJİSİ

DİSPARONİYE SESSİZ KALMAYIN

ACIYI PAYLAŞMAK KORKUYU AZALTIR

BEDEN ALGISI BOZUKLUĞU (2)

BEDEN ALGISI BOZUKLUĞU

OBSESİF KOMPULSİF KİŞİLİK BOZUKLUĞU (2)

OBSESİF KOMPULSİF KİŞİLİK BOZUKLUĞU

OKULA UYUM SÜRECİ (2)

OKULA UYUM SÜRECİ

POZİTİF DİSİPLİN(2)

POZİTİF DİSİPLİN(1)

ÇOCUKLARDA KARŞI GELME BOZUKLUĞU (2)

ÇOCUKLARDA KARŞI GELME BOZUKLUĞU

HER ÇOCUK KENDİ HİKÂYESİNİ YAZAR

SINAV KAYGISI NEDEN OLUŞUR?

SINAV KAYGISININ ‘GİZLİ’ BELİRTİLERİ

YAS SÜRECİ (2)

YAS SÜRECİ

FOBİLERLE YÜZLEŞMEK

ÖZGÜL FOBİLER(2)

ÖZGÜL FOBİLER

‘TEMBEL’ DEĞİLSİN HASTA OLABİLİRSİN! (2)

‘TEMBEL’ DEĞİLSİN HASTA OLABİLİRSİN!

BİPOLAR BOZUKLUK (2)

BİPOLAR BOZUKLUK

OBEZİTE (2)

OBEZİTE

PANİK BOZUKLUK (2)

PANİK BOZUKLUK

TOPLUMUN SESSİZ TRAJEDİSİ (2)

TOPLUMUN SESSİZ TRAJEDİSİ

EMDR TERAPİSİ (2)

EMDR TERAPİSİ

İŞ YERİNDE MOBBİNG: GÖRÜNMEYEN TEHDİT

KORKUNUN GİZLİ YÜZÜ: ANKSİYETE

MAVİ ORKİDE (2)

MAVİ ORKİDE

RÜYALARIN ŞİFRESİ (2)

RÜYALARIN ŞİFRESİ

ÇOCUKLARDA TIRNAK YEME DAVRANIŞLARI

ÇOCUĞUNUZUN GİZLİ SİNYALLERİ

KLOSTROFOBİ: KAPALI ALAN FOBİSİ

BULİMİA NEVROZA