x


x
x
GLOBALLİK DEĞİL JEOPOLİTİK MÜLAHAZALAR

15’inci yüzyıldaki Coğrafi Keşiflerle ilk tohumları atılan, Sanayi Devrimi sonrası hızla yükselen, Soğuk Savaşın bitimi, İnternet’in keşfi sonrası son haline ulaşan bir kavram, küreselleşme. Ekonomik ilişkilerin had safhaya çıkması ve kültürel alışverişle Dünya sathında genel bir barış pekiştireceği yaygın bir görüştü. Ancak süreç, eşitsizlikleri derinleştirip ve ulusal çıkarları yeniden öne çıkaran bir paradoks yarattı. Batı merkezli sistem, gelişmekte olan ülkeler ve büyük güçler arasındaki garip rekabet küreselleşmenin kırılganlığını gözler önüne serdi. 2020’de başlayan pandemi, tedarik zincirlerini felç ederken, enerji krizleri ve yaptırımlar ulus-devletlerin kendi kendine yeterlilik arayışını hızlandırdı. Ve artık ülkeler, küresel işbirliğinden çok kendi çıkarlarını koruma telaşında. Bu vaziyet ise küreselleşmenin birleştirici değil çatışmacı bir dünyanın habercisi.

***

2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük kırılmalarından biri oldu. Bu savaş, sadece bölgesel bir çatışma değil, aynı zamanda NATO ile Rusya arasında dolaylı bir güç mücadelesiydi. Enerji kaynakları, gıda güvenliği ve küresel ekonomi üzerindeki etkileri, savaşın yıkıcı gücünü tüm dünyaya hissettirdi. Hala da hissediliyor.

***

 

2023’te İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları, uluslararası toplumun çifte standardını bir kez daha gözler önüne serdi. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) soykırım ve savaş suçu kararları, İsrail üzerindeki baskıyı artırırken, bölgedeki gerilim Lübnan ve iç savaşı henüz bitirmiş Suriye’ye de sıçradı.

***

2025’e geldiğimizde, Pakistan ve Hindistan arasındaki gerginlik, nükleer silahlara sahip iki komşu arasındaki tarihsel husumeti yeniden alevlendirdi. Keşmir meselesi ve bölgesel güç rekabeti, bu iki ülkeyi çatışmanın eşiğine getirdi. Aynı dönemde, Çin’in Tayvan üzerindeki baskısı, Asya-Pasifik’te yeni bir kriz noktası yarattı. ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırması, Çin’i daha agresif bir tutuma iterken, olası bir savaşın küresel ekonomiye etkileri korkutucu boyutlarda.

***

Son olarak, İran ve İsrail arasındaki savaş, malumunuz. İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleri, Hürmüz Boğazı gibi kritik ticaret yollarını tehdit ediyor. Donald Trump’ın “koşulsuz teslim” çağrıları ve ABD’nin bölgeye askeri yığınak yapması, çatışmanın uluslararası bir boyut kazanabileceğine işaret ediyor.

***

Bu çatışmalar, konvansiyonel savaşların geri dönüşüne mi işaret ediyor? Evet, dünya giderek daha fazla geleneksel savaş yöntemlerine yöneliyor. Modern teknolojiler, insansız hava araçları ve siber savaş taktikleriyle birleşse de, devletler arasındaki çatışmalar topyekûn savaş riskini artırıyor. Silahlı Çatışma Konumu ve Olay Verileri’ne (ACLED) göre, 2024’te küresel çatışmalar 2023’e kıyasla %25 artarken, 223.000 kişi hayatını kaybetti.

***

Bununla birlikte, konvansiyonel savaşın geri dönüşü, nükleer caydırıcılık nedeniyle sınırlı kalabilir. Rusya, Çin, ABD, Hindistan, Pakistan ve İsrail gibi aktörlerin nükleer kapasiteleri, topyekün bir dünya savaşını engelleyen bir faktör. Ancak pandoranın kutusu bir kere dahi olsa açılırsa sonunun nereye varacağını kimse çözemez.

***

Küreselleşmenin çöküşü ve konvansiyonel savaşların hızla yükselişi, insanlık için bir uyarı niteliğinde. Uluslararası kurumların etkisizliği, büyük güçlerin sorumsuzluğu ve bölgesel aktörlerin hırsları, dünyayı kaosa sürüklüyor. Bu yeni kurulacak düzende arabuluculuk rolü üstlenen devletlerin konumu daha da önemli olacak. Bunlardan biri ve hatta artık en önemlisi: savaş teknolojisinde çağ atlamış ve Irak, Suriye, Libya, Karabağ’da caydırıcılığını göstermiş Türkiye. Ancak asıl çözüm, devletlerin uzun vadeli barış hedeflerine odaklanmasında yatıyor. BM Genel Sekreteri António Guterres’in çağrısı net: “Barış ve diplomasi hakim olmalı.” Sonuç olarak, küreselleşmenin sonuna doğru gelip, jeopolitiğin önem kazandığı bu dünya, bizi bir yol ayrımına getiriyor. Ancak nihayetinde sakince yaşamanın kıymetli olduğu zamanlara doğru ilerliyoruz, gerisi fasarya.

 

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumlar (0 Yorum)
Yorum Sıralaması:

Diğer Yazıları

8 MART’TA MATEM

08.03.2026 - 21:24


YENİ GERİLİM ALARMI

22.02.2026 - 21:14


SAVUNMANIN DENGESİ

15.02.2026 - 21:05


SURİYE’DE DÖNÜŞÜM

25.01.2026 - 21:56


PENÇE VE KİLİT

18.01.2026 - 21:03


MONROE'DAN DONROE'YA MI?

04.01.2026 - 21:03


SOMUT GERÇEKLİK

23.11.2025 - 21:11


BARIŞ İÇİN SAVAŞ…

16.11.2025 - 21:05


UFAK BİR HATIRLATMA

14.09.2025 - 21:04


HADİ SON BİR GAYRET (2)

02.09.2025 - 21:14


HADİ SON BİR GAYRET

31.08.2025 - 21:01


ANAYASAL KALKAN

24.08.2025 - 21:06


TARİH SİZİ UNUTMAYACAK

17.08.2025 - 21:11


SESSİZ SOYKIRIM

10.08.2025 - 21:34


TALİDEN ASLİYE

06.07.2025 - 19:47


DON LASTİĞİ

29.06.2025 - 21:06


KURALLARA UYAN KAZANIR

08.06.2025 - 21:06


BİR RÜYA İÇİN AĞIT

01.06.2025 - 21:05


YALLAH ARABİSTANA MI?

25.05.2025 - 21:08


YENİ BİR DÖNEM

06.04.2025 - 06:00


İPTEKİ CAMBAZ

09.03.2025 - 06:00


BEYHUDE

16.02.2025 - 06:00


LANET VE LÜTUF

10.02.2025 - 06:00


REDDİYE VE FARKINDALIK

02.02.2025 - 06:00


4. YARGI REFORMU

26.01.2025 - 06:00


SAMİMİYET

05.01.2025 - 06:00


FELAKETE ÇIKMIŞKEN

15.12.2024 - 06:00


MEN DAKKA DUKKA

01.12.2024 - 06:00


TANIDIK ZAMANLAR

10.11.2024 - 06:00


ROMA BİR GÜNDE KURULMADI

03.11.2024 - 06:00


KAPALI OTURUM

27.10.2024 - 06:00


PNYX TEPESİ

20.10.2024 - 06:00


Korku iklimi

13.10.2024 - 06:00


ANAYASA HAREKETLERİ (3)

06.10.2024 - 06:00


Anayasa hareketleri (2)

29.09.2024 - 06:00


Anayasa hareketleri (1)

22.09.2024 - 06:00


Bir yol mümkün

15.09.2024 - 06:00


SIYGAYA ÇEKMEK

08.09.2024 - 06:00


Rüzgargülü

01.09.2024 - 06:00


Felah ve refah

25.08.2024 - 06:00


Yasama sorumsuzluğu

20.08.2024 - 06:00


TEMBELLİĞİMİZ

12.08.2024 - 06:00


Sabık Ambassador

04.08.2024 - 06:00


ANADOLU'YA AÇILACAĞIZ

21.07.2024 - 06:00


ANTİ-AMERİKAN

14.07.2024 - 06:00


DAMARLARINDAKİ ASİL KAN

07.07.2024 - 06:00


NORMALLEŞME

30.06.2024 - 06:00


GİZLEMEK SANATTIR

23.06.2024 - 06:00


TAMAMLANACAKTIR

19.06.2024 - 06:00


LAÇKALAŞTIRMA

09.06.2024 - 06:00


İNSAN ÖZEL BİR VARLIK

02.06.2024 - 06:00


İTHAM EDİYORUM

19.05.2024 - 06:00


TAM BİR SENE ÖNCE BUGÜN

12.05.2024 - 06:00


SERDENGEÇTİ

05.05.2024 - 06:00


SESSİZ GEMİ

28.04.2024 - 06:00


BİR DEMET TİYATRO

14.04.2024 - 06:00


HASSASİYET

10.04.2024 - 06:00


BİR BARDAK SU

07.04.2024 - 06:00


SANMIYORUM

01.04.2024 - 06:00


ÇÖZÜM YA DA ÇÖZÜLME

24.03.2024 - 06:00


GERÇEKLİKLE YÜZLEŞMEK

17.03.2024 - 06:00


KESİNLEŞMİŞ KONSENSÜS

18.02.2024 - 06:00


liderhaber liderbursa Ekonomi Spor Magazin Güncel Kültür-Sanat Sağlık
Anasayfa Kategoriler
ÜYE VE KÖŞE YAZARI GİRİŞİ
GİRİŞ BAŞARILI YÖNLENDİRİLİYOR
GİRİŞ BAŞARISIZ !