25.05.2025 - 21:08
YAYINLANMASuudi Arabistan, 73 yıl aradan sonra alkol satışına izin verme kararıyla yeniden gündemde. Bu adım, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın (MbS) liderliğindeki Vizyon 2030 reformlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. 1952’de, bir Suudi prensin alkollü halde bir İngiliz diplomatı öldürmesi üzerine yasaklanan alkol, şimdi belirli koşullar altında; diplomatik misyonlar ve özel bölgelerde yeniden satışa sunulacak. Peki, bu karar genel olarak ne anlama geliyor ve daha nereye kadar ilerleyecek?
***
İşin en başına dönecek olursak; Muhammed bin Selman’ın 2015’te veliaht prens olmasıyla birlikte ülkesini “Vizyon 2030” başlığı altında köklü bir dönüşüm sürecine soktuğunu artık biliyoruz. Genel olarak Vizyon 2030; petrol bağımlılığından kurtulmayı, ekonomiyi çeşitlendirmeyi ve sosyal yapıyı modernize etmeyi hedefleyen bir plan olarak karşımıza çıkıyor. Bu plan neticesinde kadınların araç kullanma hakkından sinema salonlarının açılmasına, turizm yatırımlarından kültürel etkinliklere kadar birçok alanda değişim yaşandı. Alkol satışına izin verilmesi de bu değişim zincirinin son halkası olarak görülüyor.
***
Bu karar, özellikle 2030 Expo ve 2034 FIFA Dünya Kupası gibi uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapacak Suudi Arabistan’ın milyonlarca turisti çekme hedefiyle de uyumlu görünüyor. Yaklaşık 600 lisanslı mekânda alkol satışına izin verilmesi, ülkeyi küresel bir turizm ve iş merkezine dönüştürme çabasının bir göstergesi. Ancak bu adım sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel ve sosyal bir devrimin de parçası. Adeta yeniden bir ulus inşası.
***
Alkol yasağı, Suudi rejiminin sembolik bir unsuru olarak yıllarca dokunulmaz kabul edilmişken, 2024’te Riyad’da yalnızca Müslüman olmayan diplomatlara hizmet veren bir alkol satış mağazasının açılması, bir kırılma noktası olarak gösterilebilir. Şimdi ise 2026’dan itibaren daha geniş bir çerçevede, turistik bölgelerde alkol satışına izin verilecek olması, toplumdaki dinamiklerle bir gerilim de doğuracak gibi görünüyor. İlgili kararın sadece belirli çevrelerce geçerli olacağına dair sıkça yapılan bildirimlere rağmen.
***
Muhammed bin Selman, Suudi Arabistan’ı “modern” bir bölgesel güce dönüştürme hedefiyle hareket ederken, yönetim tarzı tartışma konusu. Kadın hakları aktivistlerinin hapse atılması, Cemal Kaşıkçı cinayeti ve muhaliflere yönelik sert baskılar, onun reformcu imajını gölgeliyor. İnsan hakları örgütleri, MbS’nin otoriter bir lider olduğunu ve reformlarının halkı değil, kendi gücünü pekiştirmeyi hedeflediğini savunuyor.
***
Öte yandan, MbS’nin reformları özellikle genç nüfus arasında popüler. Suudi kadınların iş gücüne katılım oranı %30’u aşarken, kültürel etkinlikler ve turizm yatırımları ülkeyi küresel sahnede daha görünür kılıyor. Sadece alkol satışı değil, Miss Asia’ya ilk defa temsilci gönderilmesi, mayo defilesi yapılması ve Prens Selman’ın “Bundan sonra Suudi Arabistanlı kadınların giyeceği kıyafete yalnızca Suudi Arabistanlı kadınlar karar verebilir” açıklaması ise bu değişimin başka bir boyutunu oluşturuyor.
Suudi Arabistan’ın alkol satışı kararı ya da daha önce gerçekleştirdiği değişimler yalnızca bir ekonomik reform değil, aynı zamanda bir kimlik arayışı. MbS, ülkesini modern dünyanın bir parçası hâline getirme yolunda kararlı; ancak bu yolun bedeli, hem içeride hem dışarıda tartışılmaya devam edecek.
***
Ezcümle; MbS’nin gerçekleştirdiği değişim hareketinin sadece ekonomik bazlı değil, köklü bir oluşum olduğu aşikâr. Aslında 18. ve 19. yüzyılın konusu olan “nation building” yani uluslaşma hareketine, 21. yüzyılda gün be gün şahit olmak enteresan bir tecrübe. Ancak tarihten de biliyoruz ki, bu kadar derin bir değişimin muhakkak bir bedeli olur. Bu bir iç savaş mı yoksa derin bir isyan hareketi mi, nerede ve ne zaman ortaya çıkar bilinmez.
SON SÖZ
Görünen o ki; genç lider MbS en büyük sınavını burada verecek gibi görünüyor. Eğer bu sınavı da geçerse, son derece farklı bir Arap Yarımadası ve Arap ulus profiliyle karşılaşacağımız kesin.
22.03.2026 - 21:01
15.03.2026 - 21:15
08.03.2026 - 21:24
02.03.2026 - 21:15
01.03.2026 - 21:17
22.02.2026 - 21:14
15.02.2026 - 21:05
08.02.2026 - 21:06
01.02.2026 - 21:12
25.01.2026 - 21:56
18.01.2026 - 21:03
11.01.2026 - 21:07
04.01.2026 - 21:03
21.12.2025 - 21:03
14.12.2025 - 21:22
07.12.2025 - 21:10
30.11.2025 - 21:11
23.11.2025 - 21:11
16.11.2025 - 21:05
12.10.2025 - 21:03
05.10.2025 - 21:22
28.09.2025 - 21:18
21.09.2025 - 21:05
14.09.2025 - 21:04
07.09.2025 - 21:09
02.09.2025 - 21:14
31.08.2025 - 21:01
24.08.2025 - 21:06
17.08.2025 - 21:11
10.08.2025 - 21:34
02.08.2025 - 21:09
30.07.2025 - 21:24
28.07.2025 - 19:37
06.07.2025 - 19:47
29.06.2025 - 21:06
22.06.2025 - 21:16
15.06.2025 - 20:48
08.06.2025 - 21:06
01.06.2025 - 21:05
18.05.2025 - 21:08
11.05.2025 - 21:13
04.05.2025 - 21:19
27.04.2025 - 21:04
20.04.2025 - 06:00
13.04.2025 - 06:00
06.04.2025 - 06:00
30.03.2025 - 06:00
23.03.2025 - 06:00
16.03.2025 - 06:00
09.03.2025 - 06:00
02.03.2025 - 06:00
23.02.2025 - 06:00
16.02.2025 - 06:00
10.02.2025 - 06:00
02.02.2025 - 06:00
26.01.2025 - 06:00
21.01.2025 - 06:00
12.01.2025 - 06:00
05.01.2025 - 06:00
29.12.2024 - 06:00
15.12.2024 - 06:00
08.12.2024 - 06:00
01.12.2024 - 06:00
17.11.2024 - 06:00
10.11.2024 - 06:00
03.11.2024 - 06:00
27.10.2024 - 06:00
20.10.2024 - 06:00
13.10.2024 - 06:00
06.10.2024 - 06:00
29.09.2024 - 06:00
22.09.2024 - 06:00
15.09.2024 - 06:00
08.09.2024 - 06:00
01.09.2024 - 06:00
25.08.2024 - 06:00
20.08.2024 - 06:00
12.08.2024 - 06:00
04.08.2024 - 06:00
28.07.2024 - 06:00
21.07.2024 - 06:00
14.07.2024 - 06:00
07.07.2024 - 06:00
30.06.2024 - 06:00
23.06.2024 - 06:00
19.06.2024 - 06:00
09.06.2024 - 06:00
02.06.2024 - 06:00
19.05.2024 - 06:00
12.05.2024 - 06:00
05.05.2024 - 06:00
28.04.2024 - 06:00
21.04.2024 - 06:00
14.04.2024 - 06:00
10.04.2024 - 06:00
07.04.2024 - 06:00
01.04.2024 - 06:00
24.03.2024 - 06:00
17.03.2024 - 06:00
10.03.2024 - 06:00
03.03.2024 - 06:00
25.02.2024 - 06:00
18.02.2024 - 06:00
12.02.2024 - 06:00
06.02.2024 - 06:00
BİR CEVAP YAZ
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir