x


x
x
İYİ VE KÖTÜ

İnsan, evrendeki en özel mahluk; âlemlerin özü, kâinatın göz bebeği. İster inancımız çerçevesinden bakılsın ister akıl yoluyla çözümlensin insandan daha üstün yeteneklerle yaratılmış bir başka varlık yok. İnsan denilen bu canlı karşısında, üretim özellikleri ile harikulade bir fabrika ilkel; yeti özellikleri ile mükemmel bir makine cılız… Zihin, düşünme ve duyguları ise hiçbir canlıyla mukayese edilemeyecek ölçüde.

***

Biyolojik özelliklerinin birbirine uyumu, çalışma düzenekleri diğer birçok canlıyla birbirine benzeyen insanın akıl ve duygu varlığı; hareketlerine yön veren, olgulardan algılar üreterek duygularıyla fizyolojik tepkiler vermesini sağlayan esrarengiz bir çalışma yöntemi…

***

Esirgemeyi, kollamayı, acımayı, merhameti, alçak gönüllüğü benimseyen irade; yardıma muhtaç birine yardım etmeyi, acı ve elem hissederek ağlamayı ya da içini sızlatmayı, elinden geliyorsa o acıyı durdurmak veya hafifletmek için harekete geçmeyi hedefliyor. Zulmü, gaddarlığı, caniliği yeğleyen irade ise türdeşlerine yapmadığı kötülüğü bırakmıyor. Böylesi üstün ama zıt duyguları barındıran tek varlık, insan…

***

İlahi metinler, iyi ve kötü üzerine ölçüler, sınırlar koymuş; toplumlar kişi haklarına dair ahlaki ölçütler için kanunlar vaz etmiş;felsefeciler iyi ve kötüye dair ölçü ve sınırları yorumlayarak insanlığın düşün ufkunu iyiye yönelik genişletmişler. Gelin görün ki kişinin ego, kibir, çıkar güdüleri, özgürlüğün kendi benini öncelemesi onun kötü yanını büyütmesine arzulu olmasına yol açıyor. İnançsal ve felsefi düşünceleri irdelemek bu köşeye sığmaz, biz iyi ve kötü üzerine gündelik, yalın konuşalım.

***

İyi insan ve kötü insan… Hayatın geçiciliğini, gün gelip dünyadan göçüp gideceğini idrak edebilen insan, inançla bütünleşen yaratılış gayesine ya da insani duygularla örülü erdemlerle ömür denen süreyi bu değerlerle zenginleştirebilmeyi bilen kişi. Türdeşlerine, doğaya zarar veren ise bu kötülüğü aslında önce kendisine yaptığından habersiz, derecesine göre kibirli, nankör, yalancı, zalim, gaddar, cani… Adlandırmalar, gün gelip de bu dünyadan göçtüğünde arkasında bırakacağı mirasa eş kötülük tanımı… Kişinin yaptıkları ve ünü oranınca hatırlanan çevremizden, tarihten o kadar çok örnek var ki… Ardında nefret seli bırakan Haccaclar, Firavunlar ve sevgi tohumu eken Musalar, Yunuslar. Yaptıklarına ve ününe göre is bırakanlar ve iz bırakanlar… Hepsi de insan, hepsi de benzer biyolojik ve fizyolojik özelliklere sahip ama ya duyguları, ya vicdanları…

***

“Seyretti hevâ üzre denir taht-ı Süleyman

 Ol sanatın yeller eser şimdi yerinde”

***

Ziya Paşa’nın bercestesinden hareketle düşünelim tarihte insanoğlunun birbirine reva gördüğü zulümleri, kan ve gözyaşını… Faillerine kaldı mı bu dünya? Nasıl bir tanımlamayla insanlık hafızasında yer etmişler? Bunu görememek akıl ve vicdan körlüğü değil de nedir?

***

İnsana kötülük yakışmıyor dostlar. Sonucunda bir beklenti olmadan yapılan her iyilik kişinin iç huzurudur, kendini iyi hissetmesinin dayandığı güçtür. El âlem ne der diye yapılan iyilik, sonuçta iyilik olsa bile sürekliliği konusunda şüpheli bir iç sestir. Önemli olan, iyiliğe dair iç sesi güçlendirmek, kalıcı bilinç hâline getirmektir. Bu iç ses, kişinin huzurudur; buna engel olan her düşünce kötüdür, eyleme dönüşürse kötülüktür.

***

İyilik, dünyadaki zenginliğimiz; düşün alanındaki dinginliğimizdir. Kalbinde iyilik biriktiren, iradesini iyiden yana kullanabilenlerin yolu daima açıktır. Seçim sizin…

 

 

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumlar (0 Yorum)
Yorum Sıralaması:

Diğer Yazıları

EMEKLİYE RAMAZAN

10.02.2026 - 21:19


MUHABBET KÂRI

31.01.2026 - 21:49


GAZZE’DEN HİSSE

22.01.2026 - 21:17


AFFETME GÜNÜ

10.01.2026 - 21:25


2025 SERENCAMI

30.12.2025 - 21:19


HABBEYİ KUBBE YAPMAK

10.12.2025 - 21:18


ALGI VE ÖN YARGI

27.11.2025 - 21:04


ÖMÜRLE HASBİHÂL

17.11.2025 - 21:05


EKRANIN EFENDİSİ OLMAK

27.10.2025 - 21:08


YALAKANIN FENDİ

07.10.2025 - 21:35


KİBRİN PAYESİ

27.09.2025 - 21:10


SORUMLULUĞUN RENGİ

16.08.2025 - 21:08


İNSANLIK NEREDE DURACAK

08.08.2025 - 21:36


HABİS UR: İSRAİL

27.06.2025 - 21:13


SANA ŞU KADARA OLUR

07.05.2025 - 21:11


KUYUDAKİ TAŞLAR

27.03.2025 - 06:00


ŞEHİT VE VATAN

17.03.2025 - 06:00


EĞİTİM HERKESİN DERDİ

28.02.2025 - 06:00


OLANLAR UMULANLAR

18.02.2025 - 06:00


KADIRGALI TRUMP

08.02.2025 - 06:00


SON SAYFAYI AÇMADAN

27.12.2024 - 06:00


NECATİ BEY

17.12.2024 - 06:00


MEB’E AÇIK MEKTUP

07.12.2024 - 06:00


YABANCI OKULLAR SORUNU

27.11.2024 - 06:00


İSTİKBAL GÖKLERDEDİR

17.11.2024 - 06:00


SİYONİZMİN PKK PLANI

27.10.2024 - 06:00


İRFAN VE ÖLÇÜ

07.10.2024 - 06:00


Zer-dûz palan vursan

29.09.2024 - 06:00


EYLÜL

07.09.2024 - 06:00


Kuvayımilliye ve Hamas

07.08.2024 - 06:00


ADAP VE EDEP

27.07.2024 - 06:00


KENDİNİ BİLMEK

17.07.2024 - 06:00


OKUMAKTAN MURAT NE?

27.06.2024 - 06:00


NASIL OKUMALI?

17.06.2024 - 06:00


OKUMA TÜRLERİ

07.06.2024 - 06:00


DOĞRU OKUMA

27.05.2024 - 06:00


ZORU KOLAY KILMAK

07.05.2024 - 06:00


KİTAP DÜNYASINA MERHABA

27.04.2024 - 06:00


BAYRAMA İKİ ADIM KALA

07.04.2024 - 06:00


CEMAAT VE CEMİYET

17.02.2024 - 06:00


İŞLER ZIVANADAN ÇIKINCA

27.01.2024 - 06:00


GENELLEMELER

17.01.2024 - 06:00


AKİF’İ ANARKEN

27.12.2023 - 06:00


SÖZÜN DOĞRUSU...

16.12.2023 - 06:00


BİZİM DERDİMİZ OLMALI

06.12.2023 - 06:00


CENAZE YEMEĞİ

07.10.2023 - 06:00


DERİN İZ: ZULÜM

07.08.2023 - 06:00


KELİMELERİN GÜCÜ...

17.06.2023 - 06:00


ÖFKE ÜZERİNE

08.06.2023 - 06:00


liderhaber liderbursa Ekonomi Spor Magazin Güncel Kültür-Sanat Sağlık
Anasayfa Kategoriler
ÜYE VE KÖŞE YAZARI GİRİŞİ
GİRİŞ BAŞARILI YÖNLENDİRİLİYOR
GİRİŞ BAŞARISIZ !