İnsan, evrendeki en özel mahluk; âlemlerin özü, kâinatın göz bebeği. İster inancımız çerçevesinden bakılsın ister akıl yoluyla çözümlensin insandan daha üstün yeteneklerle yaratılmış bir başka varlık yok. İnsan denilen bu canlı karşısında, üretim özellikleri ile harikulade bir fabrika ilkel; yeti özellikleri ile mükemmel bir makine cılız… Zihin, düşünme ve duyguları ise hiçbir canlıyla mukayese edilemeyecek ölçüde.
***
Biyolojik özelliklerinin birbirine uyumu, çalışma düzenekleri diğer birçok canlıyla birbirine benzeyen insanın akıl ve duygu varlığı; hareketlerine yön veren, olgulardan algılar üreterek duygularıyla fizyolojik tepkiler vermesini sağlayan esrarengiz bir çalışma yöntemi…
***
Esirgemeyi, kollamayı, acımayı, merhameti, alçak gönüllüğü benimseyen irade; yardıma muhtaç birine yardım etmeyi, acı ve elem hissederek ağlamayı ya da içini sızlatmayı, elinden geliyorsa o acıyı durdurmak veya hafifletmek için harekete geçmeyi hedefliyor. Zulmü, gaddarlığı, caniliği yeğleyen irade ise türdeşlerine yapmadığı kötülüğü bırakmıyor. Böylesi üstün ama zıt duyguları barındıran tek varlık, insan…
***
İlahi metinler, iyi ve kötü üzerine ölçüler, sınırlar koymuş; toplumlar kişi haklarına dair ahlaki ölçütler için kanunlar vaz etmiş;felsefeciler iyi ve kötüye dair ölçü ve sınırları yorumlayarak insanlığın düşün ufkunu iyiye yönelik genişletmişler. Gelin görün ki kişinin ego, kibir, çıkar güdüleri, özgürlüğün kendi benini öncelemesi onun kötü yanını büyütmesine arzulu olmasına yol açıyor. İnançsal ve felsefi düşünceleri irdelemek bu köşeye sığmaz, biz iyi ve kötü üzerine gündelik, yalın konuşalım.
***
İyi insan ve kötü insan… Hayatın geçiciliğini, gün gelip dünyadan göçüp gideceğini idrak edebilen insan, inançla bütünleşen yaratılış gayesine ya da insani duygularla örülü erdemlerle ömür denen süreyi bu değerlerle zenginleştirebilmeyi bilen kişi. Türdeşlerine, doğaya zarar veren ise bu kötülüğü aslında önce kendisine yaptığından habersiz, derecesine göre kibirli, nankör, yalancı, zalim, gaddar, cani… Adlandırmalar, gün gelip de bu dünyadan göçtüğünde arkasında bırakacağı mirasa eş kötülük tanımı… Kişinin yaptıkları ve ünü oranınca hatırlanan çevremizden, tarihten o kadar çok örnek var ki… Ardında nefret seli bırakan Haccaclar, Firavunlar ve sevgi tohumu eken Musalar, Yunuslar. Yaptıklarına ve ününe göre is bırakanlar ve iz bırakanlar… Hepsi de insan, hepsi de benzer biyolojik ve fizyolojik özelliklere sahip ama ya duyguları, ya vicdanları…
***
“Seyretti hevâ üzre denir taht-ı Süleyman
Ol sanatın yeller eser şimdi yerinde”
***
Ziya Paşa’nın bercestesinden hareketle düşünelim tarihte insanoğlunun birbirine reva gördüğü zulümleri, kan ve gözyaşını… Faillerine kaldı mı bu dünya? Nasıl bir tanımlamayla insanlık hafızasında yer etmişler? Bunu görememek akıl ve vicdan körlüğü değil de nedir?
***
İnsana kötülük yakışmıyor dostlar. Sonucunda bir beklenti olmadan yapılan her iyilik kişinin iç huzurudur, kendini iyi hissetmesinin dayandığı güçtür. El âlem ne der diye yapılan iyilik, sonuçta iyilik olsa bile sürekliliği konusunda şüpheli bir iç sestir. Önemli olan, iyiliğe dair iç sesi güçlendirmek, kalıcı bilinç hâline getirmektir. Bu iç ses, kişinin huzurudur; buna engel olan her düşünce kötüdür, eyleme dönüşürse kötülüktür.
***
İyilik, dünyadaki zenginliğimiz; düşün alanındaki dinginliğimizdir. Kalbinde iyilik biriktiren, iradesini iyiden yana kullanabilenlerin yolu daima açıktır. Seçim sizin…
20.03.2026 - 21:06
10.03.2026 - 21:14
28.02.2026 - 21:15
20.02.2026 - 21:03
10.02.2026 - 21:19
31.01.2026 - 21:49
22.01.2026 - 21:17
10.01.2026 - 21:25
30.12.2025 - 21:19
20.12.2025 - 21:08
10.12.2025 - 21:18
27.11.2025 - 21:04
17.11.2025 - 21:05
07.11.2025 - 21:08
27.10.2025 - 21:08
17.10.2025 - 21:28
07.10.2025 - 21:35
27.09.2025 - 21:10
07.09.2025 - 21:10
27.08.2025 - 21:07
16.08.2025 - 21:08
08.08.2025 - 21:36
17.07.2025 - 20:25
07.07.2025 - 21:18
27.06.2025 - 21:13
16.06.2025 - 19:33
07.06.2025 - 21:08
27.05.2025 - 21:08
18.05.2025 - 21:09
07.05.2025 - 21:11
28.04.2025 - 21:06
17.04.2025 - 06:00
07.04.2025 - 06:00
27.03.2025 - 06:00
17.03.2025 - 06:00
07.03.2025 - 06:00
28.02.2025 - 06:00
18.02.2025 - 06:00
08.02.2025 - 06:00
27.01.2025 - 06:00
18.01.2025 - 06:00
07.01.2025 - 06:00
27.12.2024 - 06:00
17.12.2024 - 06:00
07.12.2024 - 06:00
27.11.2024 - 06:00
17.11.2024 - 06:00
07.11.2024 - 06:00
27.10.2024 - 06:00
17.10.2024 - 06:00
07.10.2024 - 06:00
29.09.2024 - 06:00
17.09.2024 - 06:00
07.09.2024 - 06:00
27.08.2024 - 06:00
17.08.2024 - 06:00
07.08.2024 - 06:00
27.07.2024 - 06:00
17.07.2024 - 06:00
07.07.2024 - 06:00
27.06.2024 - 06:00
17.06.2024 - 06:00
07.06.2024 - 06:00
27.05.2024 - 06:00
17.05.2024 - 06:00
07.05.2024 - 06:00
27.04.2024 - 06:00
20.04.2024 - 06:00
07.04.2024 - 06:00
27.03.2024 - 06:00
17.03.2024 - 06:00
07.03.2024 - 06:00
27.02.2024 - 06:00
17.02.2024 - 06:00
07.02.2024 - 06:00
27.01.2024 - 06:00
17.01.2024 - 06:00
07.01.2024 - 06:00
27.12.2023 - 06:00
16.12.2023 - 06:00
06.12.2023 - 06:00
27.11.2023 - 06:00
16.11.2023 - 06:00
10.11.2023 - 06:00
27.10.2023 - 06:00
17.10.2023 - 06:00
07.10.2023 - 06:00
27.09.2023 - 06:00
17.09.2023 - 06:00
07.09.2023 - 06:00
27.08.2023 - 06:00
16.08.2023 - 06:00
07.08.2023 - 06:00
26.07.2023 - 06:00
17.07.2023 - 06:00
07.07.2023 - 06:00
27.06.2023 - 06:00
17.06.2023 - 06:00
08.06.2023 - 06:00
BİR CEVAP YAZ
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir