27.09.2025 - 21:12
YAYINLANMA28.09.2025 - 05:46
GÜNCELLEMESevgili okurlar sizlere bu hafta yok olmak üzere olan ata yadigârı bir değerimizden bahsetmek istiyorum. Yok olmak üzere diyorum çünkü içler acısı durumunu bizzat yerinde üzülerek gördüm. 19. yy'ın başına tarihlenen adeta kaderine terk edilmiş, bakımsızlıktan dolayı tamamen yıkılmak üzere olan Denizli Çivril’de yer alan eski Menteş Camisi.
***
1980'li yıllara kadar kullanılan cami, yeni yapılan camiinin açılmasıyla birlikte bir daha kullanılmaz olmuş. 1950 yılında duvar süslemeleri ilave edilmiş. Çatısının bir kısmı çökmüş, giriş kısmında bulunan ve ahşap süslemeleri ile dikkat çeken mescit ise tamamen yıkılmış durumda. Yer yer yok olan duvar ve ahşap süslemeleri insana hüzün veriyor.
***
Bu süslemeler arasında özellikle Kâbe tasviri dikkat çeken bir detay olarak karşımıza çıkar. Şöyle ki görmeye alışık olduğumuz siyah örtü yerine yeşil örtü kullanılmış. Cumhuriyet Dönemi örnekleri olan Denizli’nin Çivril Bayat, Acıpayam Yassıhöyük, Çal Belevi Eski Pazaryeri, Denizli Çameli Sarıkavak camilerinde de Kâbe siyah yerine açık yeşil olarak işlenmiştir.
Şüphesiz kutsal kabul edilen Kâbe’nin tasvirinin yapılmasının arka planında, İslam âleminin ibadetlerinde kendisine yöneldiği ve İslam’ın beş temel ibadeti arasında olan Hac’ın gerçekleştirildiği mekân olması ile İslam’da kutsal kabul edilenlerin ilk sıralarında yer alması olmalıdır. Ayrıca İslam inancına göre yeryüzünde yapılan ilk mabet ve mescit olan Kâbe’nin tasvir edilmesinde, Kâbe’ye bakmanın ibadetten sayılması, Kâbe’ye inen rahmetin bir kısmının Kâbe’ye bakanlara verilmesi ile ilgili hadislerin etkili olduğu söylenebilir.
***
Kâbe tasvirleri, 16. yüzyıldan itibaren çini panolarda, minyatürlerde, kitap sayfalarında, halılarda, seccadelerde ve duvar resimlerinde görülür. Mimaride ilk olarak çini panolarda karşımıza çıkan Kâbe tasviri, 18. yüzyılın ortalarından itibaren duvar resimlerinde karşımıza çıkar. Türk sanatındaki süslemelerin her birinin bir sembolik ifade taşıdığı göz önünde bulundurulduğunda, duvar resimlerinin de sadece o yüzeyi süsleme amacı gütmediği, kompozisyonların dini, kültürel ya da sembolik anlamlar taşıdığı düşünülmelidir.
***
Kâbe tasvirlerinde kompozisyonu oluşturan renklerde farklılıklar görülse de Kâbe’nin daha yaygın olarak siyah ile betimlendiği bilinir. İslamiyet'in ilk yıllarından itibaren Kâbe’ye örtülen örtüler genel olarak beyaz, yeşil, kırmızı ve siyah renkte olmuş, fakat son zamanlarda siyah örtü Kâbe'ye giydirilen tek örtü rengi olarak kalmıştır. Bunun nedeni olarak konunun uzmanlarının görüşüne göre; bütün renklerin en koyu şeklinin siyah renkte son bulması ile açıklanmaktadır. Bu özelliği ile siyah, bütün renkleri birleştirir ve kendinde toplar. Böylece Müslümanları birleştirip tek noktaya yöneltmiş olur.
***
Bu anlamda geçmişin zihin yapısını bizlere gösteren tarihi değerlerimizin öneminin farkına varılması ve bu mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması, nesiller arası bağın kurulması açısından oldukça önemlidir. Bu nadide camimizin, tarihin akışında kaybolup gitmesinin önlenmesi amacıyla yetkililere çok iş düşmektedir.
25.03.2026 - 21:10
17.03.2026 - 21:08
09.03.2026 - 21:07
17.02.2026 - 21:05
09.02.2026 - 21:09
27.01.2026 - 21:33
13.01.2026 - 21:09
26.12.2025 - 21:09
12.12.2025 - 21:07
04.12.2025 - 21:03
28.11.2025 - 21:08
19.11.2025 - 21:18
24.10.2025 - 21:10
06.10.2025 - 21:26
17.09.2025 - 21:06
11.09.2025 - 21:10
30.08.2025 - 21:06
24.07.2025 - 21:09
18.07.2025 - 19:54
10.07.2025 - 21:13
03.07.2025 - 21:27
24.06.2025 - 19:43
17.06.2025 - 19:10
05.06.2025 - 21:16
19.05.2025 - 21:23
10.05.2025 - 21:11
22.04.2025 - 06:00
10.04.2025 - 06:00
25.03.2025 - 06:00
12.03.2025 - 06:00
01.03.2025 - 06:00
19.02.2025 - 06:00
15.02.2025 - 06:00
02.02.2025 - 06:00
23.01.2025 - 06:00
14.01.2025 - 06:00
06.01.2025 - 06:00
28.12.2024 - 06:00
18.12.2024 - 06:00
10.12.2024 - 06:00
04.12.2024 - 06:00
26.11.2024 - 06:00
19.11.2024 - 06:00
15.11.2024 - 06:00
06.11.2024 - 06:00
26.10.2024 - 06:00
02.10.2024 - 06:00
19.09.2024 - 06:00
07.09.2024 - 06:00
28.08.2024 - 06:00
18.08.2024 - 06:00
11.08.2024 - 06:00
30.07.2024 - 06:00
22.07.2024 - 06:00
13.07.2024 - 06:00
08.07.2024 - 06:00
24.06.2024 - 06:00
17.06.2024 - 06:00
03.06.2024 - 06:00
28.05.2024 - 06:00
20.05.2024 - 06:00
13.05.2024 - 06:00
06.05.2024 - 06:00
01.05.2024 - 06:00
17.04.2024 - 06:00
05.04.2024 - 06:00
21.03.2024 - 06:00
13.03.2024 - 06:00
06.03.2024 - 06:00
27.02.2024 - 06:00
21.02.2024 - 06:00
12.02.2024 - 06:00
01.02.2024 - 06:00
22.01.2024 - 06:00
15.01.2024 - 06:00
03.01.2024 - 06:00
18.12.2023 - 06:00
08.12.2023 - 06:00
28.11.2023 - 06:00
22.11.2023 - 06:00
09.11.2023 - 06:00
06.11.2023 - 06:00
27.10.2023 - 06:00
20.10.2023 - 06:00
12.10.2023 - 06:00
08.10.2023 - 06:00
29.09.2023 - 06:00
20.09.2023 - 06:00
13.09.2023 - 06:00
06.09.2023 - 06:00
29.08.2023 - 06:00
26.08.2023 - 06:00
20.08.2023 - 06:00
15.08.2023 - 06:00
09.08.2023 - 06:00
01.08.2023 - 06:00
24.07.2023 - 06:00
19.07.2023 - 06:00
10.07.2023 - 06:00
03.07.2023 - 06:00
26.06.2023 - 06:00
24.06.2023 - 06:00
19.06.2023 - 06:00
12.06.2023 - 06:00
05.06.2023 - 06:00
20.05.2023 - 06:00
08.05.2023 - 06:00
26.04.2023 - 06:00
20.04.2023 - 06:00
12.04.2023 - 06:00
07.04.2023 - 06:00
01.04.2023 - 06:00
21.03.2023 - 06:00
14.03.2023 - 06:00
08.03.2023 - 06:00
31.01.2023 - 06:00
27.01.2023 - 06:00
21.01.2023 - 06:00
19.01.2023 - 06:00
11.01.2023 - 06:00
07.01.2023 - 06:00
31.12.2022 - 06:00
24.12.2022 - 06:00
19.12.2022 - 06:00
09.12.2022 - 06:00
02.12.2022 - 06:00
25.11.2022 - 06:00
17.11.2022 - 06:00
13.11.2022 - 06:00
10.11.2022 - 06:00
05.11.2022 - 06:00
29.10.2022 - 06:00
BİR CEVAP YAZ
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir